Analiza, która pokazuje, że chwalenie się rekordowym wpływem z podatku CIT może mieć więcej wspólnego z kreatywną rachunkowością niż z realną kondycją gospodarki Cieszyna.
1. Rekord, którym szczyci się ratusz
W najnowszych Wiadomościach Ratuszowych burmistrz Gabriela Staszkiewicz dumnie ogłasza, że Cieszyn jest „liderem w grupie 99 porównywalnych gmin pod względem dochodów z udziału w podatku CIT”.
Na pierwszy rzut oka brzmi to jak sukces – w 2024 r. do budżetu trafiło kilka milionów złotych więcej niż rok wcześniej. Tyle że magistrat nie precyzuje dwóch kluczowych kwestii:
- Skąd dokładnie płynie ten CIT?
- Czy wzrost jest trwały, czy jednorazowy?
2. Jak działa „magia” CIT-u w gminnym budżecie
Udział miasta w podatku CIT nie zależy od liczby lokalnych firm, lecz od tego, gdzie dana spółka ma siedzibę lub oddział wykazany w deklaracji CIT-8/ST. W praktyce wystarczy, że:
- korporacja przeniesie skrzynkę pocztową albo zgłosi w Cieszynie mały biurowy „oddział” – i już część jej podatku zasila kasę miasta;
- księgowi dokonają korekty zeznania wstecz – wtedy jednorazowo do gminy wpływa wysoka kwota, która w kolejnych latach może… zniknąć.
Efekt? Wykres dochodów wygląda jak seria skoków, a nie stabilny trend.
3. Błąd w bazie Ministerstwa Finansów – kolejna warstwa iluzji
4 czerwca br. Ministerstwo Finansów przyznało, że w latach 2024–2025 udział gmin w CIT naliczano z błędami i system trzeba przeliczyć od nowa. Zaniżonym samorządom rząd obiecał dopłaty, a gminom, które skorzystały na omyłce, pieniędzy nie odbierze (za: bankier.pl).
To oznacza, że dzisiejsze „rekordy” Cieszyna mogą być:
- zawyżone – jeśli miasto przypadkowo znalazło się po stronie beneficjentów błędu;
- chwilowe – bo MF wygasza jednorazowe wrzutki i zmienia algorytm.
4. Co mówią liczby (i czego nie mówi ratusz)
| Rok budżetowy | Udział Cieszyna w CIT* | Zmiana r/r | Liczba firm zarejestrowanych w CEIDG (w przybliżeniu)** |
|---|---|---|---|
| 2022 | ok. 8,2 mln zł | — | 3 620 |
| 2023 | ok. 9,4 mln zł | +14 % | 3 580 |
| 2024 | ok. 11–12 mln zł | +25 % | 3 450 |
* szacunki na podstawie uchwał budżetowych i sprawozdań Rb-NDS
** spadek liczby aktywnych podmiotów gospodarczych rok do roku
Paradoks: wpływy z CIT rosną, choć rejestrowane lokalne firmy maleją. To wskazuje, że głównym źródłem podatku są podmioty „papierowe”, nie realny biznes nad Olzą.
5. Gospodarka kontra propaganda
- Puste witryny na Głębokiej i Menniczej – wg danych Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej liczba zawieszonych lub zamkniętych działalności handlowych wzrosła w 2024 r. o ponad 8 %.
- Upadki małych spółek – w sądzie rejestrowym odnotowano 11 wniosków likwidacyjnych cieszyńskich mikro-spółek w samym III kw. 2024.
- Jednorazowe „premie podatkowe” – księgowi dużych holdingów często rozliczają CIT tam, gdzie mają najkorzystniejszą stawkę podatku od nieruchomości lub tani najem biura.
Władze miasta chętnie fotografują się z wykresami dochodów, ale milczą o realnych przyczynach skoku i o tym, że może on być nie do powtórzenia.
6. Pytania, na które burmistrz powinna odpowiedzieć publicznie
- Które firmy wygenerowały ponad 50 % wpływów z CIT w 2024 r.?
- Jakie działania podjęto, by związać te spółki z miastem na stałe (zatrudnienie, inwestycje, realne biura), a nie tylko na papierze?
- Czy magistrat przeanalizował ryzyko odpływu CIT, jeśli korporacje przeniosą formalnie siedzibę do innej gminy?
- Ile lokalnych mikro- i małych firm zakończyło działalność w 2024 r. – i jak to skompensowano w polityce gospodarczej?
- Jak Cieszyn wykorzystał „nadwyżkę CIT” – na inwestycje trwałe czy bieżące koszty administracji?
7. Wnioski
- Rekordowy CIT nie oznacza zdrowej gospodarki. To raczej sygnał, że algorytm podziału podatku daje miastu nieprzewidywalne prezenty.
- Ryzyko wahnięć dochodów jest wysokie – już w 2026 r. po korektach MF wpływy mogą spaść, a gmina pozostanie z rachunkami za nowe etaty i inwestycje bez pokrycia.
- Transparentność wymaga, aby burmistrz regularnie publikowała listę 10 największych płatników CIT (bez wrażliwych danych, ale z branżą i udziałem w dochodzie).
„Lider dochodów z CIT” brzmi dumnie – do czasu, gdy okazuje się, że to lider w tabelce, a nie na ulicach Cieszyna. Zadaniem suwerena (i radnych) jest sprawdzić, czy pieniądze faktycznie zasilają rozwój miasta, czy tylko pudrują rosnące zadłużenie i budżetowe dziury.
Autor: Damian Macura
Dołącz do naszego kanału nadawczego, by nie przegapić kolejnych informacji z naszego regionu!




